Kun je 'Piepenprüörker' zeggen? Dat betekent 'pijpenrager' in het Plattdeutsch. Zo noemden de inwoners van Lette hun eerste kerk in de volksmond – omdat ze zo'n hoog en puntig dak had. Eigenlijk heet ze Sint-Johannes de Doper.
Boven de ingang bevond zich het zandstenen timpaan met een afbeelding van Johannes de Doper terwijl hij Jezus Christus doopt. De zandstenen beelden maakten deel uit van de preekstoel. De kleine romaanse kerk werd waarschijnlijk rond 1185 gebouwd en stond zo’n 735 jaar in het centrum van Lette. De oorspronkelijke plattegrond zie je op een bord.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog waren er korte tijd krijgsgevangenen in de kerk ondergebracht.
De kerk werd meerdere malen uitgebreid omdat het dorp steeds verder groeide, maar de ruimte was niet toereikend, en dus bouwden de inwoners van Lette in slechts anderhalf jaar tijd een grotere kerk: de huidige katholieke Sint-Johanneskerk. Deze werd in 1914, nog vóór de Eerste Wereldoorlog, ingewijd en de oude kerk werd uiteindelijk in 1919 afgebroken.
Maar was Lette altijd alleen maar katholiek?
Inderdaad: tot halverwege de 20e eeuw was Lette bijna uitsluitend katholiek. Lette behoort tot het prinsbisdom Münster, en dat was na de hervormingsbeweging en de dopersperiode in Münster in de jaren 1530 zeer erop bedacht om de katholieke geloofsrichting door te zetten.
Joods leven in Lette is tot nu toe niet aantoonbaar in het onderzoek – in tegenstelling tot in Coesfeld. Maar ook de joodse gemeenschap daar bestond niet continu, want ze werd steeds weer blootgesteld aan strenge beperkingen, vervolging, verdrijving en moorddadige pogroms.
In Lette is er de Jodenstraße. Deze straat is waarschijnlijk zo genoemd omdat ze door joodse handelaars werd gebruikt. Er was daar waarschijnlijk geen joodse nederzetting. Het gaat waarschijnlijk om een volksbenaming.
Waren er dan protestanten? Ja, maar waarschijnlijk slechts een klein aantal – tot in de naoorlogse periode. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er namelijk veel ontheemden uit de voormalige Duitse oostprovincies naar het district Coesfeld, vooral uit Silezië. Velen van hen waren protestants. Daardoor nam het aandeel protestanten zo snel toe dat er in Lette een protestantse gemeente ontstond. In 1962 kreeg deze haar eigen kerk: Santa Maria Magdalena. In 2014 werd deze vanwege het sterk gedaalde ledenaantal weer afgebroken. Alleen de klokkentoren staat nog in de huidige woonwijk Magdalenen.
En in die klokkentoren is een klok gevonden die ons in het volgende hoofdstuk voor een groot raadsel stelt. Ze staat hiernaast.